Cam11, Test 2, Reading Pas 2 – Đáp án, giải thích, keywords, bài dịch

Cam11, Test 2, Reading Pas 2 – Đáp án, giải thích, keywords, bài dịch

Cambridge Ielts 11 – Test 2 – Passage 2

What destroyed the civilisation of Easter Island?

A

Easter Island, or Rapu Nui as it is known locally, is home to several hundred ancient human statues – the moai. After this remote Pacific island was settled by the Polynesians, it remained isolated for centuries. All the energy and resources that went into the moai – some of which are ten metres tall and weigh over 7,000 kilos – came from the island itself. Yet when Dutch explorers landed in 1722, they met a Stone Age culture. The moai were carved with stone tools, then transported for many kilometres, without the use of animals or wheels, to massive stone platforms. The identity of the moai builders was in doubt until well into the twentieth century. Thor Heyerdahl, the Norwegian ethnographer and adventurer, thought the statues had been created by pre-Inca peoples from Peru. Bestselling Swiss author Erich von Daniken believed they were built by stranded extraterrestrials. Modern science – linguistic, archaeological and genetic evidence – has definitively proved the moai builders were Polynesians, but not how they moved their creations. Local folklore maintains that the statues walked, while researchers have tended to assume the ancestors dragged the statues somehow, using ropes and logs.

B

When the Europeans arrived, Rapa Nui was grassland, with only a few scrawny trees. In the 1970s and 1980s, though, researchers found pollen preserved in lake sediments, which proved the island had been covered in lush palm forests for thousands of years. Only after the Polynesians arrived did those forests disappear. US scientist Jared Diamond believes that the Rapanui people – descendants of Polynesian settlers – wrecked their own environment. They had unfortunately settled on an extremely fragile island – dry, cool, and too remote to be properly fertilised by windblown volcanic ash. When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back. As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds. Soil erosion decreased their crop yields. Before Europeans arrived, the Rapanui had descended into civil war and cannibalism, he maintains. The collapse of their isolated civilisation, Diamond writes, is a ’worst-case scenario for what may lie ahead of us in our own future’.

The moai, he thinks, accelerated the self-destruction. Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared. When the wood was gone and civil war began, the islanders began toppling the moai. By the nineteenth century none were standing.

Archaeologists Terry Hunt of the University of Hawaii and Carl Lipo of California State University agree that Easter Island lost its lush forests and that it was an ‘ecological catastrophe’ – but they believe the islanders themselves weren’t to blame. And the moai certainly weren’t. Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist. In short, Hunt and Lipo argue, the prehistoric Rapanui were pioneers of sustainable farming.

Hunt and Lipo contend that moai-building was an activity that helped keep the peace between islanders. They also believe that moving the moai required few people and no wood, because they were walked upright. On that issue, Hunt and Lipo say, archaeological evidence backs up Rapanui folklore. Recent experiments indicate that as few as 18 people could, with three strong ropes and a bit of practice, easily manoeuvre a 1,000 kg moai replica a few hundred metres. The figures’ fat bellies tilted them forward, and a D-shaped base allowed handlers to roll and rock them side to side.

Moreover, Hunt and Lipo are convinced that the settlers were not wholly responsible for the loss of the island’s trees. Archaeological finds of nuts from the extinct Easter Island palm show tiny grooves, made by the teeth of Polynesian rats. The rats arrived along with the settlers, and in just a few years, Hunt and Lipo calculate, they would have overrun the island. They would have prevented the reseeding of the slow-growing palm trees and thereby doomed Rapa Nui’s forest, even without the settlers’ campaign of deforestation. No doubt the rats ate birds’ eggs too. Hunt and Lipo also see no evidence that Rapanui civilisation collapsed when the palm forest did. They think its population grew rapidly and then remained more or less stable until the arrival of the Europeans, who introduced deadly diseases to which islanders had no immunity. Then in the nineteenth century slave traders decimated the population, which shrivelled to 111 people by 1877.

Hunt and Lipo’s vision, therefore, is one of an island populated by peaceful and ingenious moai builders and careful stewards of the land, rather than by reckless destroyers ruining their own environment and society. ‘Rather than a case of abject failure, Rapu Nui is an unlikely story of success’, they claim. Whichever is the case, there are surely some valuable lessons which the world at large can learn from the story of Rapa Nui.


Questions 14-20

Reading Passage has seven paragraphs, A-G.

Choose the correct heading for each paragraph from the list of headings below.

Write the correct number, i-ix, in boxes 1-7 on your answer sheet.


List of Headings

i       Evidence of innovative environment management practices

ii     An undisputed answer to a question about the moai

iii    The future of the moai statues

iv    A theory which supports a local belief

v     The future of Easter Island

vi    Two opposing views about the Rapanui people

vii   Destruction outside the inhabitants’ control

viii  How the statues made a situation worse

ix    Diminishing food resources


14
. Paragraph A

15. Paragraph B

16. Paragraph C

17. Paragraph D

18. Paragraph E

19. Paragraph F

20. Paragraph G


Questions 21-24

Complete the summary below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

Write your answers in boxes 8-11 on your answer sheet.


Jared Diamond’s View

Diamond believes that the Polynesian settlers on Rapa Nui destroyed its forests, cutting down its trees for fuel and clearing land for 21 ……………… Twentieth-century discoveries of pollen prove that Rapa Nui had once been covered in palm forests, which had turned into grassland by the time the Europeans arrived on the island. When the islanders were no longer able to build the 22 ………………. they needed to go fishing, they began using the island’s 23 ………………. as a food source, according to Diamond. Diamond also claims that the moai were built to show the power of the island’s chieftains, and that the methods of transporting the statues needed not only a great number of people, but also a great deal of 24 ……………….


Questions 25-26

Choose TWO letters, A-E.

Write the correct letters in boxes 25-26 on your answer sheet.

On what points do Hunt and Lipo disagree with Diamond?

A. the period when the moai were created

B. how the moai were transported

C. the impact of the moai on Rapanui society

D. how the moai were carved

E. the origins of the people who made the moai

(Source: www.mini-ielts.com)

———————————-

ĐÁP ÁN:

CAMBRIDGE IELTS 11 – TEST 2 – PASSAGE 2


Questions 14 – 20 là dạng câu hỏi
 Matching headings trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY


14
. Paragraph A

Easter Island, or Rapu Nui as it is known locally, is home to several hundred ancient human statues – the moai. After this remote Pacific island was settled by the Polynesians, it remained isolated for centuries. All the energy and resources that went into the moai – some of which are ten metres tall and weigh over 7,000 kilos – came from the island itself. Yet when Dutch explorers landed in 1722, they met a Stone Age culture. The moai were carved with stone tools, then transported for many kilometres, without the use of animals or wheels, to massive stone platforms. The identity of the moai builders was in doubt until well into the twentieth century. Thor Heyerdahl, the Norwegian ethnographer and adventurer, thought the statues had been created by pre-Inca peoples from Peru. Bestselling Swiss author Erich von Daniken believed they were built by stranded extraterrestrials. Modern science – linguistic, archaeological and genetic evidence – has definitively proved the moai builders were Polynesians, but not how they moved their creations. Local folklore maintains that the statues walked, while researchers have tended to assume the ancestors dragged the statues somehow, using ropes and logs.


Answer: ii 
An undisputed answer to a question about the moai

Key words: undisputed answer, question about the moai


Ta thấy trong đoạn A tác giả viết: “The identity of the moai builders was in doubt until well into the twentieth century. Thor Heyerdahl, the Norwegian ethnographer and adventurer, thought the statues had been created by pre-Inca peoples from Peru. Bestselling Swiss author Erich von Daniken believed they were built by stranded extraterrestrials. Modern science – linguistic, archaeological and genetic evidence – has definitively proved the moai builders were Polynesians, but not how they moved their creations.

=”Danh tính của những người tạo dựng lên tượng moai vẫn còn là ẩn số cho đến tận thế kỷ XX. Thor Heyerdahl, nhà dân tộc học và là một nhà thám hiểm người Na Uy, cho rằng các bức tượng này đã được tạo ra bởi tổ tiên của người Inca ở Peru.Tác giả được ưa chuộng người Thụy Sỹ, Erich von Daniken lại tin rằng chúng được tạo nê bởi những người ngoài hành tinh bị mắc kẹt ở đây. Khoa học hiện đại với những bằng chứng về ngôn ngữ, khảo cổ và di truyền đã chứng minh chắc chắn rằng người Polynesia là những người đã tạo ra những bức tượng moai, nhưng không tìm ra được cách họ di chuyển những tác phẩm của họ như thế nào.”


The identity of the moai builders was in doubt ….has definitively proved
= An undisputed answer to a question about the moai

Danh tính của những người tạo dựng lên tượng moai vẫn còn là ẩn số…đã chứng minh chắc chắn = Một câu trả lời không thể tranh cãi cho một câu hỏi về tượng moai


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 14ii


undisputed = definitively proved

 in doubt = question


In the paragaph A ““The identity of the moai builders was in doubt until well into the twentieth century. Thor Heyerdahl, the Norwegian ethnographer and adventurer, thought the statues had been created by pre-Inca peoples from Peru. Bestselling Swiss author Erich von Daniken believed they were built by stranded extraterrestrials. Modern science – linguistic, archaeological and genetic evidence – has definitively proved the moai builders were Polynesians, but not how they moved their creations.“.

The identity of the moai builders was in doubt ….has definitively proved = An undisputed answer to a question about the moai

Therefore, the answer is: ii

undisputed = definitively proved

 in doubt = question


15
. Paragraph B

When the Europeans arrived, Rapa Nui was grassland, with only a few scrawny trees. In the 1970s and 1980s, though, researchers found pollen preserved in lake sediments, which proved the island had been covered in lush palm forests for thousands of years. Only after the Polynesians arrived did those forests disappear. US scientist Jared Diamond believes that the Rapanui people – descendants of Polynesian settlers – wrecked their own environment. They had unfortunately settled on an extremely fragile island – dry, cool, and too remote to be properly fertilised by windblown volcanic ash. When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back. As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds. Soil erosion decreased their crop yields. Before Europeans arrived, the Rapanui had descended into civil war and cannibalism, he maintains. The collapse of their isolated civilisation, Diamond writes, is a ’worst-case scenario for what may lie ahead of us in our own future’.


Answer: ix 
Diminishing food resources

Key words: diminishing, food resources


Trong đoạn B tác giả viết: “When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back. As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds. Soil erosion decreased their crop yields.

=”Khi những cư dân trên đảo chặt phá rừng cho củi đốt và trồng trọt, những khu rừng này đã không mọc trở lại. Khi lượng cây cối đã trở nên khan hiếm và họ không thể làm thuyền bè bằng gỗ để đánh cá nữa, họ đã chuyển sang ăn chim chóc. Sự xói mòn đất đai đã làm giảm sản lượng mùa màng.”


trees became scarce…could no longer construct wooden canoes for fishing…decreased their crop yields 
= Diminishing food resources

lượng cây cối đã trở nên khan hiếm…không thể làm thuyền bè bằng gỗ để đánh bắt cá nữa, …giảm sản lượng mùa màng = Sụt giảm nguồn thức ăn


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 15ix


diminishing = scare, no longer, decrease

 food resource = fishing, crop yields


In the paragaph B “When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back. As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds. Soil erosion decreased their crop yields“.

trees became scarce…could no longer construct wooden canoes for fishing…decreased their crop yields = Diminishing food resources

Therefore, the answer is: ix

diminishing = scare, no longer, decrease

 food resource = fishing, crop yields


16
. Paragraph C

The moai, he thinks, accelerated the self-destruction. Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared. When the wood was gone and civil war began, the islanders began toppling the moai. By the nineteenth century none were standing.


Answer: viii 
How the statues made a situation worse

Key words: how, statues, made a situation worse


Ta thấy câu đầu của đoạn C tác giả viết: “The moai, he thinks, accelerated the self-destruction.” tiếp đó là các dẫn chứng “Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared

=”Ông cho rằng những bức tượng moai đã thúc đẩy quá trình tự huỷ hoại. Diamond diễn giải chúng như là sự phô trương sức mạnh của các thủ lĩnh đối địch, những người bị mắc kẹt ở một hòn đảo nhỏ xa xôi và không có cách nào khác để khẳng định sự thống trị của họ. Họ cạnh tranh nhau bằng cách tạo nên những bức tượng ngày một lớn hơn. Diamond cho rằng họ đã đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây, nhưng việc đó đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân công. Để cung cấp đủ lương thực cho các nhân công này, đã có rất nhiều vùng đất cần được phát quang thêm. “


The moai,..accelerated the self-destruction…building ever bigger figures…laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails..required both a lot of wood and a lot of people..more land had to be cleared
= How the statues made a situation worse

những bức tượng moai..thúc đẩy quá trình tự huỷ hoại..tạo nên những bức tượng ngày một lớn hơn..đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây..đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân công..rất nhiều vùng đất cần được phát quang thêm = Những bức tượng đã làm nên một tình trạng tồi tệ hơn như thế nào


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 16 là viii


statues = the moai

 made situation worse = accelerated the self-destruction

 how = building ever bigger figures, laid moai on wooden sledges, hauled over log rails, more land be cleared


The 1st sentence of paragraph C ““The moai, he thinks, accelerated the self-destruction.” then a list to support “Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared

The moai,..accelerated the self-destruction…building ever bigger figures…laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails..required both a lot of wood and a lot of people..more land had to be cleared = How the statues made a situation worse

Therefore, the answer is: viii

statues = the moai

 made situation worse = accelerated the self-destruction

 how = building ever bigger figures, laid moai on wooden sledges, hauled over log rails, more land be cleared


17
. Paragraph D

Archaeologists Terry Hunt of the University of Hawaii and Carl Lipo of California State University agree that Easter Island lost its lush forests and that it was an ‘ecological catastrophe’ – but they believe the islanders themselves weren’t to blame. And the moai certainly weren’t. Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist. In short, Hunt and Lipo argue, the prehistoric Rapanui were pioneers of sustainable farming.


Answer: i 
Evidence of innovative environment management practices

Key words: evidence, environment management


Trong đoạn D tác giả viết: “Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist.” sau đó người viết kết luận rằng “In shortthe prehistoric Rapanui were pioneers of sustainable farming

=”Những cuộc khai quật khảo cổ chỉ ra rằng người Rapanui đã có những nỗ lực lớn lao để bảo vệ nguồn tài nguyên của những vùng đất cằn cỗi đầy gió lốc của họ. Họ đã tạo ra hàng nghìn vật chắn gió hình tròn bằng đá rồi dựng bên trong chúng, và sử dụng đá vỡ của núi lửa để giữ ẩm cho đất.  Tóm lại, Hunt và Lipo cho rằng người Rapanui tiền sử chính là những người tiên phong trong hoạt động canh tác nông nghiệp bền vững.”


Archaeological excavations indicate..heroic efforts to protect the resources..built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them..used broken volcanic rocks to keep the soil moist..Rapanui were pioneers of sustainable farming
= Evidence of innovative environment management practices

Những cuộc khai quật khảo cổ chỉ ra rằng..nỗ lực lớn lao để bảo vệ nguồn tài nguyên ..tạo ra hàng nghìn vật chắn gió hình tròn bằng đá rồi dựng bên trong chúng..sử dụng đá vỡ của núi lửa để giữ ẩm cho đất..người Rapanui tiền sử..tiên phong trong hoạt động canh tác nông nghiệp bền vững = Những bằng chứng của các hoạt động quản lý môi trường sáng tạo


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 17 là i


evidence = archaeological excavations indicate

 environment management = sustainable farming


In the paragraph D “Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist.” then the writer concludes “In shortthe prehistoric Rapanui were pioneers of sustainable farming

Archaeological excavations indicate..heroic efforts to protect the resources..built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them..used broken volcanic rocks to keep the soil moist..Rapanui were pioneers of sustainable farming = Evidence of innovative environment management practices

Therefore, the answer is: i

evidence = archaeological excavations indicate

 environment management = sustainable farming


18
. Paragraph E

Hunt and Lipo contend that moai-building was an activity that helped keep the peace between islanders. They also believe that moving the moai required few people and no wood, because they were walked upright. On that issue, Hunt and Lipo say, archaeological evidence backs up Rapanui folklore. Recent experiments indicate that as few as 18 people could, with three strong ropes and a bit of practice, easily manoeuvre a 1,000 kg moai replica a few hundred metres. The figures’ fat bellies tilted them forward, and a D-shaped base allowed handlers to roll and rock them side to side.


Answer: iv  
A theory which supports a local belief

Key words: theory, supports, local belief


Trong đoạn E tác giả viết: “They also believe that moving the moai required few people and no wood, because they were walked upright. On that issue, Hunt and Lipo say, archaeological evidence backs up Rapanui folklore. “

=”Họ cũng tin rằng việc di chuyển tượng moai chỉ đòi hỏi rất ít người mà không cần đến gỗ, bởi vì những bức tượng đã được di chuyển thẳng đứng. Về vấn đề này, Hunt và Lipo nói rằng các bằng chứng khảo cổ đã củng cố cho  các truyền thuyết của người Rapanui.”


they were walked upright
. On that issue..archaeological evidence backs up Rapanui folklore
= A theory which supports a local belief

những bức tượng đã được di chuyển thẳng đứng. Về vấn đề này, Hunt và Lipo nói rằng các bằng chứng khảo cổ đã củng cố cho  các truyền thuyết của người Rapanui = Một lý thuyết ủng hộ cho một niềm tin của người bản xứ


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 18 là iv


a theory = that issue

 supports = backs up

 local belief = Rapanui folklore


In the paragraph E “They also believe that moving the moai required few people and no wood, because they were walked upright. On that issue, Hunt and Lipo say, archaeological evidence backs up Rapanui folklore.”

they were walked upright. On that issue..archaeological evidence backs up Rapanui folklore = A theory which supports a local belief

Therefore, the answer is: iv

a theory = that issue

 supports = backs up

 local belief = Rapanui folklore


19
. Paragraph F

Moreover, Hunt and Lipo are convinced that the settlers were not wholly responsible for the loss of the island’s trees. Archaeological finds of nuts from the extinct Easter Island palm show tiny grooves, made by the teeth of Polynesian rats. The rats arrived along with the settlers, and in just a few years, Hunt and Lipo calculate, they would have overrun the island. They would have prevented the reseeding of the slow-growing palm trees and thereby doomed Rapa Nui’s forest, even without the settlers’ campaign of deforestation. No doubt the rats ate birds’ eggs too. Hunt and Lipo also see no evidence that Rapanui civilisation collapsed when the palm forest did. They think its population grew rapidly and then remained more or less stable until the arrival of the Europeans, who introduced deadly diseases to which islanders had no immunity. Then in the nineteenth century slave traders decimated the population, which shrivelled to 111 people by 1877.


Answer: vii  
Destruction outside the inhabitants’ control

Key words: destruction, outside control


Trong đoạn F tác giả viết: “the settlers were not wholly responsible for the loss of the island’s trees. Archaeological finds of nuts from the extinct Easter Island palm show tiny grooves, made by the teeth of Polynesian rats. .. They would have prevented the reseeding of the slow-growing palm trees and thereby doomed Rapa Nui’s forest, even without the settlers’ campaign of deforestation. No doubt the rats ate birds’ eggs too… They think its population grew rapidly and then remained more or less stable until the arrival of the Europeans, who introduced deadly diseases to which islanders had no immunity. Then..slave traders decimated the population “

=”những người đến định cư không phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho sự biến mất của cây cối trên đảo. Các phát hiện khảo cổ học tìm thấy trên hạt của giống cọ đã tuyệt chủng trên đảo Phục Sinh có những rãnh nhỏ xíu gây nên bởi răng của loài chuột Polynesia. Những con chuột đã đến đây cùng với những người dân đến định cư, theo tính toán của Hunt và Lipo thì chỉ cần vài năm là chúng đã tràn ngập trên hòn đảo rồi. Chúng đã cản trở tiến trình gieo trồng lại những cây cọ phát triển chậm và theo đó đã phá hủy các cánh rừng trên đảo Phục Sinh mà thậm chí chẳng cần đến những chiến dịch phá rừng của dân đến định cư. Chẳng nghi ngờ gì về việc loài chuột còn ăn cả trứng của chim chóc nữa. … Họ cho rằng dân số trên đảo đã tăng nhanh và giữ ở mức tương đối ổn định cho đến khi những người châu Âu đổ bộ lên đảo, những người đã đem đến những bệnh dịch chết người mà cư dân đảo không hề có miễn dịch với chúng. Sau đó ..bọn lái buôn nô lệ đã khiến cho dân số bị sụt giảm nghiêm trọng


the settlers..not wholly responsible for for the loss…made by the teeth of Polynesian rats..prevented the reseeding..rats ate birds’ eggs too…arrival of the Europeans,..introduced deadly diseases..islanders had no immunity..decimated the population 
= Destruction outside the inhabitants’ control

những người đến định cư không phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho sự biến mất..gây nên bởi răng của loài chuột Polynesia..Chúng đã cản trở tiến trình gieo trồng lại ..ăn cả trứng của chim chóc ..những người châu Âu đổ bộ lên đảo, ..đã đem đến những bệnh dịch chết người ..không hề có miễn dịch..khiến cho dân số bị sụt giảm nghiêm trọng= Sự huỷ diệt ngoài tầm kiểm soát của cư dân


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 19 là vii


destruction = the loss, decimate

 inhabitant’s control = the settlers..responsible

 outside = not wholly


In the paragraph F “the settlers were not wholly responsible for the loss of the island’s trees. Archaeological finds of nuts from the extinct Easter Island palm show tiny grooves, made by the teeth of Polynesian rats. .. They would have prevented the reseeding of the slow-growing palm trees and thereby doomed Rapa Nui’s forest, even without the settlers’ campaign of deforestation. No doubt the rats ate birds’ eggs too… They think its population grew rapidly and then remained more or less stable until the arrival of the Europeans, who introduced deadly diseases to which islanders had no immunity. Then..slave traders decimated the population “

the settlers..not wholly responsible for for the loss…made by the teeth of Polynesian rats..prevented the reseeding..rats ate birds’ eggs too…arrival of the Europeans,..introduced deadly diseases..islanders had no immunity..decimated the population = Destruction outside the inhabitants’ control


Therefore, the answer is: vii

destruction = the loss, decimate

 inhabitant’s control = the settlers..responsible

 outside = not wholly


20
. Paragraph G

Hunt and Lipo’s vision, therefore, is one of an island populated by peaceful and ingenious moai builders and careful stewards of the land, rather than by reckless destroyers ruining their own environment and society. ‘Rather than a case of abject failure, Rapu Nui is an unlikely story of success’, they claim. Whichever is the case, there are surely some valuable lessons which the world at large can learn from the story of Rapa Nui.


Answer: 
vi    Two opposing views about the Rapanui people

Key words: opposing views


Trong đoạn G ta thấy tác giả nêu lên 2 luận điểm khác nhau “one of an island populated by peaceful and ingenious moai builders and careful stewards of the land, rather than by reckless destroyers ruining their own environment and society. ‘Rather than a case of abject failure, Rapu Nui is an unlikely story of success’, they claim.” Tiếp đó tác giả khẳng định thêm về hai trường hợp Whichever is the case, …

=”một hòn đảo được cư ngụ bởi những người chế tác tượng moai khéo léo và ôn hoà, và là những người quản lý đất đai rất cẩn thận, chứ không phảinhững kẻ phá hoại vô ý thức đã tàn phá môi trường và xã hội của chính họ. Họ khẳng định rằng ‘Đảo Phục Sinh đúng ra là một câu chuyện về sự thành công hiếm có chứ không phải là một thất bại  đáng chê trách. Cho dù trường hợp nào là đúng chăng nữa,..”


populated by peaceful and ingenious..careful stewards..rather than by reckless destroyers..‘Rather than a case of abject failure,..unlikely story of success..Whichever is the case 
= Two opposing views about the Rapanui people

cư ngụ bởi..khéo léo và ôn hoà..quản lý đất đai rất cẩn thận, chứ không phải là những kẻ phá hoại vô ý thức..một câu chuyện về sự thành công hiếm có chứ không phải là một thất bại  đáng chê trách. Cho dù trường hợp nào là đúng chăng nữa= Hai quan điểm đối lập về người Rapanui


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 20 là vi

view = case

 opposing = peaceful, ingenious, careful – reckless – abject failure – success


In the paragraph G “one of an island populated by peaceful and ingenious moai builders and careful stewards of the land, rather than by reckless destroyers ruining their own environment and society. ‘Rather than a case of abject failure, Rapu Nui is an unlikely story of success’, they claim.” Then he asserts Whichever is the case, …

populated by peaceful and ingenious..careful stewards..rather than by reckless destroyers..‘Rather than a case of abject failure,..unlikely story of success..Whichever is the case = Two opposing views about the Rapanui people

Therefore, the answer is: vi

view = case

 opposing = peaceful, ingenious, careful – reckless – abject failure – success


Questions 14 – 20 là dạng câu hỏi
 Matching headings trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY


Questions 20 – 24 là dạng câu hỏi
 Summary completion trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY


Jared Diamond’s View

Diamond believes that the Polynesian settlers on Rapa Nui destroyed its forests, cutting down its trees for fuel and clearing land for 21 ……………… Twentieth-century discoveries of pollen prove that Rapa Nui had once been covered in palm forests, which had turned into grassland by the time the Europeans arrived on the island. When the islanders were no longer able to build the 22 ………………. they needed to go fishing, they began using the island’s 23 ………………. as a food source, according to Diamond. Diamond also claims that the moai were built to show the power of the island’s chieftains, and that the methods of transporting the statues needed not only a great number of people, but also a great deal of 24 ……………….


21
. Diamond believes that the Polynesian settlers on Rapa Nui destroyed its forests, cutting down its trees for fuel and clearing land for 21 ……………… 

= Diamond tin rằng những người Polynesian đến định cư ở Rapa Nui đã phá huỷ những cánh rừng của nó, đốn hạ cây cối làm củi đốt và khai hoang đất cho…………..


Answer: farming 

Key words:  destroyed forests, cutting down trees for fuel, clearing land for

Dựa vào các từ khoá trong câu hỏi và tiêu đề của đoạn summary ta thấy thông tin tương ứng trong đoạn B “US scientist Jared Diamond believes that the Rapanui people – descendants of Polynesian settlers – wrecked their own environment. They had unfortunately settled on an extremely fragile island – dry, cool, and too remote to be properly fertilised by windblown volcanic ash. When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back

= “Nhà khoa học Mỹ Jared Diamond tin rằng những người Rapanui – hậu duệ của những người khai hoang Polynesia – đã tàn phá môi trường của chính họ. Họ đã không may mắn khi định cư ở một hòn đảo cực kỳ yếu ớt – khô, lạnh, và quá xa xôi để có thể nhận được nguồn dinh dưỡng từ các cơn gió mang theo tro bụi của núi lửa. Khi những cư dân trên đảo chặt phá rừng cho củi đốt và trồng trọt, những khu rừng này đã không mọc trở lại


Diamond believes ..wrecked t..cleared the forests for firewood and…farming…. = Diamond believes that the Polynesian settlers on Rapa Nui destroyed its forests, cutting down its trees for fuel and clearing land for  ………………

Diamond tin rằng..đã tàn phá..chặt phá rừng cho củi đốt và…trồng trọt….Diamond tin rằng những người Polynesian đến định cư ở Rapa Nui đã phá huỷ những cánh rừng của nó, đốn hạ cây cối làm củi đốt và khai hoang đất cho…………..


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 21farming


destroyed = wrecked

 cutting down trees, clearing land = clear the forests

In the paragraph B “US scientist Jared Diamond believes that the Rapanui people – descendants of Polynesian settlers – wrecked their own environment. They had unfortunately settled on an extremely fragile island – dry, cool, and too remote to be properly fertilised by windblown volcanic ash. When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back

Diamond believes ..wrecked t..cleared the forests for firewood and…farming…. = Diamond believes that the Polynesian settlers on Rapa Nui destroyed its forests, cutting down its trees for fuel and clearing land for  ………………

Therefore, the answer is: farming

destroyed = wrecked

 cutting down trees, clearing land = clear the forests


22
. When the islanders were no longer able to build the 22 ………………. they needed to go fishing

= Khi những cư dân đảo không còn có thể làm…………..họ cần để đi đánh bắt cá


Answer: canoes

Key words:  no longer able to build, needed to go fishing

Dựa vào các từ khoá trong câu hỏi và tiêu đề của đoạn summary ta thấy thông tin tương ứng trong đoạn B “As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing,..

= “Khi lượng cây cối đã trở nên khan hiếm và họ đã không thể làm thuyền bè bằng gỗ để đánh bắt cá nữa”


they could no longer construct wooden ..canoes.. for fishing = 
When the islanders were no longer able to build the ………………. they needed to go fishing

họ đã không thể làm ..thuyền bè.. bằng gỗ để đánh bắt cá nữa = Khi những cư dân đảo không còn có thể làm…………..họ cần để đi đánh bắt cá


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 22 là canoes


build = construct

In the paragraph B “As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing

they could no longer construct wooden ..canoes.. for fishing =When the islanders were no longer able to build the ………………. they needed to go fishing

Therefore, the answer is: canoes

build = construct


23
. When the islanders were no longer able to build the 22..canoes... they needed to go fishing, they began using the island’s 23 ………………. as a food source, according to Diamond. 

= Khi những cư dân đảo không còn có thể làm…………..họ cần để đi đánh bắt cá, họ đã bắt đầu sử dụng ……………. của đảo như là một nguồn thức ăn, theo Diamond.


Answer: birds

Key words:  no longer able to build, needed to go fishing, using, as a food source

Dựa vào các từ khoá trong câu hỏi và tiêu đề của đoạn summary ta thấy thông tin tương ứng trong đoạn B “As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds.

= “Khi lượng cây cối đã trở nên khan hiếm và họ đã không thể làm thuyền bè bằng gỗ để đánh bắt cá nữa, họ đã ăn chim chóc”


they could no longer construct wooden ..canoes.. for fishing, they ate ..birds.. =
When the islanders were no longer able to build the ..canoes..they needed to go fishing they began using the island’s ………………. as a food source, according to Diamond. 

họ đã không thể làm ..thuyền bè.. bằng gỗ để đánh bắt cá nữa, họ đã ăn ..chim chóc.. = Khi những cư dân đảo không còn có thể làm…………..họ cần để đi đánh bắt cá họ đã bắt đầu sử dụng ……………. của đảo như là một nguồn thức ăn, theo Diamond.


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 23 là birds


using as a food source = ate

In the paragraph B “As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds.

they could no longer construct wooden ..canoes.. for fishing, they ate ..birds.. =When the islanders were no longer able to build the ..canoes..they needed to go fishing they began using the island’s ………………. as a food source, according to Diamond. 

Therefore, the answer is: birds

using as a food source = ate


24
. Diamond also claims that the moai were built to show the power of the island’s chieftains, and that the methods of transporting the statues needed not only a great number of people, but also a great deal of 24 ……………….

= Diamond cũng cho rằng moai được tạo ra để phô trương sức mạnh của các thủ lĩnh đối lập trên đảo, và theo đó các phương pháp vận chuyển các bức tượng yêu cầu không chỉ một lượng lớn về người mà còn cả một lượng lớn về 24………………..


Answer: wood

Key words:  show power, island’s chieftains, methods of transporting, statues, needed great number of people, also great deal of


Dựa vào các
từ khoá trong câu hỏi và tiêu đề của đoạn summary ta thấy thông tin tương ứng trong đoạn C “Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people.

= “Diamond diễn giải chúng như là sự phô trương sức mạnh của các thủ lĩnh đối địch, những người bị mắc kẹt ở một hòn đảo nhỏ xa xôi và không có cách nào khác để khẳng định sự thống trị của họ. Họ cạnh tranh nhau bằng cách tạo nên những bức tượng ngày một lớn hơn. Diamond cho rằng họ đã đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây, nhưng việc đó đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân công.”


Diamond..power displays.. figures..moai on wooden sledges, hauled over log rails..required both a lot of ..wood.. and a lot of people = Diamond also claims that the moai were built to show the power of the island’s chieftains, and that the methods of transporting the statues needed not only a great number of people, but also a great deal of 24 ………………

Diamond..phô trương sức mạnh..bức tượng..đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây,.. đòi hỏi rất nhiều ..gỗ.. lẫn nhân công = Diamond cũng cho rằng moai được tạo ra để phô trương sức mạnh của các thủ lĩnh đối lập trên đảo, và theo đó các phương pháp vận chuyển các bức tượng yêu cầu không chỉ một lượng lớn về người mà còn cả một lượng lớn về 24………………..


Dựa vào những dữ liệu trên ta kết luật đáp án của câu 24 là wood


show = display

statues = figures

methods of transporting = laid moai on wooden sledges, hauled over log rails

needed = required

 a great number of = a great deal of = a lot of

In the paragraph C Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people.

Diamond..power displays.. figures..moai on wooden sledges, hauled over log rails..required both a lot of ..wood.. and a lot of people = Diamond also claims that the moai were built to show the power of the island’s chieftains, and that the methods of transporting the statues needed not only a great number of people, but also a great deal of 24 ………………

Therefore, the answer is: wood

show = display

statues = figures

methods of transporting = laid moai on wooden sledges, hauled over log rails

needed = required

 a great number of = a great deal of = a lot of


Questions 20 – 24 là dạng câu hỏi
 Summary completion trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY


Questions 25 – 26 là dạng câu hỏi
 Summary completion trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY


25-26 : 
On what points do Hunt and Lipo disagree with Diamond?

A. the period when the moai were created

B. how the moai were transported

C. the impact of the moai on Rapanui society

D. how the moai were carved

E. the origins of the people who made the moai


Answer: B và C

Key words:  points, disagree

Dựa vào đầu bài của câu hỏi, ta cần tìm thông tin về “Hunt và Lipo không đồng ý với Diamond về điều gì = what Hunt and Lipo don’t agree with Diamond?”

Trong đoạn C tác giả viết “Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people” = “Diamond cho rằng họ đã đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây, nhưng việc đó đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân công

Và ta thấy tác giả nêu quan điểm trái chiều của Hunt và Lipo trong đoạn E “Hunt and LipoThey also believe that moving the moai required few people and no wood” = “Họ cũng tin rằng việc di chuyển tượng moai chỉ đòi hỏi rất ít người mà không cần đến gỗ

Từ các dữ liệu trên, ta chọn đáp án B. how the moai were transported = tượng moai đã được vận chuyển như thế nào

how moai transportedthat required both a lot of wood and a lot of people ><moving the moai required few people and no wood

Cũng trong đoạn C tác giả nêu “Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared.” = “Diamond cho rằng họ đã đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây, nhưng việc đó đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân côngĐể cung cấp đủ lương thực cho các nhân công này, đã có rất nhiều vùng đất cần được phát quang thêm

Nhưng trong đoạn D ta thấy “but they believe the islanders themselves weren’t to blame. And the moai certainly weren’t. Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist” = “nhưng họ tin rằng bản thân những cư dân trên đảo không đáng bị đổ lỗi. Và chắc chắn cũng không phải do các bức tượng moai. Những cuộc khai quật khảo cổ chỉ ra rằng người Rapanui đã có những nỗ lực lớn lao để bảo vệ nguồn tài nguyên của những vùng đất cằn cỗi đầy gió lốc của họ. Họ đã tạo ra hàng nghìn vật chắn gió hình tròn bằng đá rồi dựng bên trong chúng, và sử dụng đá vỡ của núi lửa để giữ ẩm cho đất

windbreaks và volcanic rocks = the moai

Từ các dữ liệu trên ta chọn đáp án C the impact of the moai on Rapanui society = ảnh hưởng của tượng moai đối với xã hội Rapanui

 impact of moai = required both a lot of wood and a lot of people, more land had to be cleared >< the moai certainly weren’t, protect the resources, built thousands of circular stone windbreaks, used broken volcanic rocks to keep the soil moist

Based on the question we need to find “what Hunt and Lipo don’t agree with Diamond?”

In the pragraph C “Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people

And in E “Hunt and LipoThey also believe that moving the moai required few people and no wood” 

Therefore the answer is B how the moai were transporte

how moai transportedthat required both a lot of wood and a lot of people ><moving the moai required few people and no wood

In C the writer also declares “Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared.” 

Then in D “but they believe the islanders themselves weren’t to blame. And the moai certainly weren’t. Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist

windbreaks và volcanic rocks = the moai

Therefore the answer is C the impact of the moai on Rapanui society 

 impact of moai = required both a lot of wood and a lot of people >< the moai certainly weren’t, protect the resources, built thousands of circular stone windbreaks, used broken volcanic rocks to keep the soil moist


Questions 25 – 26 là dạng câu hỏi
 Summary completion trong Ielts Reading. Bạn có thể cần xem hướng dẫn chi tiết cách làm dạng câu hỏi này tại ĐÂY

Cambridge IELTS 11: Test 2 – Reading Passage 1 Solution with keyword tables & Translation

Cambridge IELTS 11: Test 2 – Reading Passage 3 Solution with keyword tables & Translation

———————————-

Cambridge IELTS 11 Keywords and Phrases in the Passage 2 Test 2 

Keywords in the questions Similar words in the passage
undisputed definitively proved
in doubt question
diminishing scare, no longer, decrease
food resource  fishing, crop yields
statues the moai
made situation worse  accelerated the self-destruction
evidence archaeological excavations indicate
environment management sustainable farming
a theory that issue
supports backs up
local belief  Rapanui folklore
destruction the loss, decimate
inhabitant’s control the settlers..responsible
outside not wholly
view case
opposing peaceful, ingenious, careful – reckless – abject failure – success
destroyed wrecked
cutting down trees, clearing land clear the forests
build construct
using as a food source ate
show display
statues figures
methods of transporting laid moai on wooden sledges, hauled over log rails
needed  required
a great number of  a great deal of = a lot of
Words & phrases in the text Meaning according to the text
settle Move with a group of others to live in a new country or area
carve Cut (a hard material) in order to produce an object, design, or inscription
platform A raised level surface on which people or things can stand
identity The fact of being who or what a person or thing is
ethnography The scientific description of peoples and cultures with their customs, habits, and mutual differences
stranded Left without the means to move from somewhere
extraterestrial Of or from outside the earth or its atmosphere
definitively in a way that is not able to be changed or improved
creation A thing which has been made or invented, especially something showing artistic talent
folklore The traditional beliefs, customs, and stories of a community, passed through the generations by word of mouth
drag Pull (someone or something) along forcefully, roughly, or with difficulty
scrawny meagre or stunted
meagre lean; thin
stunt Prevent from growing or developing properly
sediment Matter that settles to the bottom of a liquid; dregs
lush growing luxuriantly
descendant A person, plant, or animal that is descended from a particular ancestor
be descended from Be a blood relative of
settler A person who moves with a group of others to live in a new country or area
wreck Destroy or severely damage
fragile Easily destroyed or threatened
fertilise Make (soil or land) more fertile or productive by adding suitable substances to it
erosion The process of eroding or being eroded by wind, water, or other natural agents
descend Move or fall downwards
cannibalism The practice of eating the flesh of one’s own species
chieftain The leader of a people or clan
figure A representation of a human or animal form in drawing or sculpture
ledge A small lightweight vehicle, either on runners or having a smooth bottom surface, used for sliding downhill over snow or ice
haul pull or drag with effort or force
topple Overbalance or cause to overbalance and fall
catatrophe An event causing great and usually sudden damage or suffering; a disaster
ecological Relating to or concerned with the relation of living organisms to one another and to their physical surroundings
wind-lashed Subject to violent gusts of wind
gust A sudden strong rush of wind
infertile (of land) unable to sustain crops or vegetation
windbreak A thing, such as a row of trees or a fence, wall, or screen, that provides shelter or protection from the wind
upritht sitting or standing with the back straight
manoeuvre Move skilfully or carefully
replica A duplicate of an original artistic work
side to side moving to the left and then to the right
groove A long, narrow cut or depression in a hard material
overrun Spread over or occupy (a place) in large numbers
reseed Sow (an area of land) with seed, especially grass seed, again
doom Cause to have an unfortunate and inescapable outcome
immunity The ability of an organism to resist a particular infection or toxin by the action of specific antibodies or sensitized white blood cells
decimate Kill, destroy, or remove a large proportion of
shrivel Wrinkle and contract or cause to wrinkle and contract, especially due to loss of moisture
ingenious clever, original, and inventive
steward A person whose responsibility it is to take care of something
reckless doing something dangerous and not worrying about the risks and the possible results


———————————-

DỊCH TIẾNG VIỆT

What destroyed the civilisation of Easter Island?

Điều gì đã phá huỷ nền văn minh của đảo Phục sinh?

Easter Island, or Rapu Nui as it is known locally, is home to several hundred ancient human statues – the moai. After this remote Pacific island was settled by the Polynesians, it remained isolated for centuries. All the energy and resources that went into the moai – some of which are ten metres tall and weigh over 7,000 kilos – came from the island itself. Yet when Dutch explorers landed in 1722, they met a Stone Age culture. The moai were carved with stone tools, then transported for many kilometres, without the use of animals or wheels, to massive stone platforms. The identity of the moai builders was in doubt until well into the twentieth century. Thor Heyerdahl, the Norwegian ethnographer and adventurer, thought the statues had been created by pre-Inca peoples from Peru. Bestselling Swiss author Erich von Daniken believed they were built by stranded extraterrestrials. Modern science – linguistic, archaeological and genetic evidence – has definitively proved the moai builders were Polynesians, but not how they moved their creations. Local folklore maintains that the statues walked, while researchers have tended to assume the ancestors dragged the statues somehow, using ropes and logs.

Đảo Phục Sinh, hay Rapu Nui theo tiếng địa phương, là nơi tồn tại hàng trăm pho tượng người cổ đại – moai. Sau khi người Polynesians đến định cư ở hòn đảo xa xôi của Thái Bình Dương này, nó vẫn tách biệt với thế giới trong nhiều thế kỷ. Tất cả các nguồn tài nguyên và năng lượng đã được sử dụng để tạo nên các pho tượng moai – một số trong đó cao đến 10 mét và nặng hơn 7,000 kg – tất cả đều là của hòn đảo. Đến tận năm 1722 khi những nhà thám hiểm Hà Lan đặt chân lên đảo, họ đã phát hiện ra một nền văn hóa thời đồ đá. Các tượng moai này được chạm khắc bằng các dụng cụ bằng đá, sau đó được vận chuyển nhiều cây số đến các bệ đá lớn mà không sử dụng đến bánh xe hay các loài động vật. Danh tính của những người tạo dựng lên tượng moai vẫn còn là ẩn số cho đến tận thế kỷ XX. Thor Heyerdahl, nhà dân tộc học và là một nhà thám hiểm người Na Uy, cho rằng các bức tượng này đã được tạo ra bởi tổ tiên của người Inca ở Peru.Tác giả được ưa chuộng người Thụy Sỹ, Erich von Daniken lại tin rằng chúng được tạo nê bởi những người ngoài hành tinh bị mắc kẹt ở đây. Khoa học hiện đại với những bằng chứng về ngôn ngữ, khảo cổ và di truyền đã chứng minh chắc chắn rằng người Polynesia là những người đã tạo ra những bức tượng moai, nhưng không tìm ra được cách họ di chuyển những tác phẩm của họ như thế nào. Theo văn học dân gian của địa phương thì những bức tượng đã tự bước đi, trong khi các nhà nghiên cứu có thiên hướng cho rằng tổ tiên của người bản địa bằng cách nào đó đã kéo những bức tượng đi chỉ với dây thừng và những khúc thân cây.

When the Europeans arrived, Rapa Nui was grassland, with only a few scrawny trees. In the 1970s and 1980s, though, researchers found pollen preserved in lake sediments, which proved the island had been covered in lush palm forests for thousands of years. Only after the Polynesians arrived did those forests disappear. US scientist Jared Diamond believes that the Rapanui people – descendants of Polynesian settlers – wrecked their own environment. They had unfortunately settled on an extremely fragile island – dry, cool, and too remote to be properly fertilised by windblown volcanic ash. When the islanders cleared the forests for firewood and farming, the forests didn’t grow back. As trees became scarce and they could no longer construct wooden canoes for fishing, they ate birds. Soil erosion decreased their crop yields. Before Europeans arrived, the Rapanui had descended into civil war and cannibalism, he maintains. The collapse of their isolated civilisation, Diamond writes, is a ’worst-case scenario for what may lie ahead of us in our own future’.

Khi người châu Âu đến đây, Rapa Nui là vùng đồng cỏ với một vài cây khẳng khiu yếu ớt. Tuy vậy, trong thập kỷ 1970 và 1980, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy phấn hoa được bảo quản trong các trầm tích của các hồ nước, chúng đã chứng minh là hòn đảo đã từng được bao phủ bởi những rừng cọ tươi tốt qua nhiều thiên niên kỷ. Chỉ sau khi người Polynesia đến định cư những khu rừng ấy đã biến mất. Nhà khoa học Mỹ Jared Diamond tin rằng những người Rapanui – hậu duệ của những người khai hoang Polynesia – đã tàn phá môi trường của chính họ. Họ đã không may mắn khi định cư ở một hòn đảo cực kỳ yếu ớt – khô, lạnh, và quá xa xôi để có thể nhận được nguồn dinh dưỡng từ các cơn gió mang theo tro bụi của núi lửa. Khi những cư dân trên đảo chặt phá rừng cho củi đốt và trồng trọt, những khu rừng này đã không mọc trở lại. Khi lượng cây cối đã trở nên khan hiếm và họ đã không thể làm thuyền bè bằng gỗ để đánh bắt cá nữa, họ đã chuyển sang ăn chim chóc. Sự xói mòn đất đai đã làm giảm sản lượng mùa màng. Trước khi người châu Âu đến, người Rapanui đã rơi vào cuộc nội chiến và ăn thịt lẫn nhau, ông ta khẳng định. Diamond viết, sự sụp đổ của nền văn minh bị cô lập của họ là ‘một viễn cảnh tệ hại nhất cho những gì có thể đang chờ đợi chúng ta trong tương lai’.

The moai, he thinks, accelerated the self-destruction. Diamond interprets them as power displays by rival chieftains who, trapped on a remote little island, lacked other ways of asserting their dominance. They competed by building ever bigger figures. Diamond thinks they laid the moai on wooden sledges, hauled over log rails, but that required both a lot of wood and a lot of people. To feed the people, even more land had to be cleared. When the wood was gone and civil war began, the islanders began toppling the moai. By the nineteenth century none were standing.

Ông cho rằng những bức tượng kia đã thúc đẩy quá trình tự huỷ hoại. Diamond diễn giải chúng như là sự phô trương sức mạnh của các thủ lĩnh đối địch, những người bị mắc kẹt ở một hòn đảo nhỏ xa xôi và không có cách nào khác để khẳng định sự thống trị của họ. Họ cạnh tranh nhau bằng cách tạo nên những bức tượng ngày một lớn hơn. Diamond cho rằng họ đã đặt tượng lên các xe gỗ, kéo trên các đường ray bằng thân cây, nhưng việc đó đòi hỏi rất nhiều gỗ lẫn nhân công. Để cung cấp đủ lương thực cho các nhân công này, đã có rất nhiều vùng đất cần được phát quang thêm. Khi gỗ đã cạn kiệt và cuộc nội chiến bắt đầu, những cư dân trên đảo bắt đầu kéo đổ các bức tượng xuống. Cho đến thế kỷ 19 đã không có bức tượng nào còn đứng thẳng.

Archaeologists Terry Hunt of the University of Hawaii and Carl Lipo of California State University agree that Easter Island lost its lush forests and that it was an ‘ecological catastrophe’ – but they believe the islanders themselves weren’t to blame. And the moai certainly weren’t. Archaeological excavations indicate that the Rapanui went to heroic efforts to protect the resources of their wind-lashed, infertile fields. They built thousands of circular stone windbreaks and gardened inside them, and used broken volcanic rocks to keep the soil moist. In short, Hunt and Lipo argue, the prehistoric Rapanui were pioneers of sustainable farming.

Hai nhà khảo cổ học, Terry Hunt thuộc Đại học Hawaii và Carl Lipo thuộc Đại học Bang California, đều đồng ý rằng đảo Phục Sinh đã mất đi những khu rừng tươi tốt và đó là một “thảm hoạ sinh thái” – nhưng họ tin rằng bản thân những cư dân trên đảo không đáng bị đổ lỗi. Và chắc chắn cũng không phải do các bức tượng moai. Những cuộc khai quật khảo cổ chỉ ra rằng người Rapanui đã có những nỗ lực lớn lao để bảo vệ nguồn tài nguyên của những vùng đất cằn cỗi đầy gió lốc của họ. Họ đã tạo ra hàng nghìn vật chắn gió hình tròn bằng đá rồi dựng bên trong chúng, và sử dụng đá vỡ của núi lửa để giữ ẩm cho đất. Tóm lại, Hunt và Lipo cho rằng người Rapanui tiền sử chính là những người tiên phong trong hoạt động canh tác nông nghiệp bền vững.

Hunt and Lipo contend that moai-building was an activity that helped keep the peace between islanders. They also believe that moving the moai required few people and no wood, because they were walked upright. On that issue, Hunt and Lipo say, archaeological evidence backs up Rapanui folklore. Recent experiments indicate that as few as 18 people could, with three strong ropes and a bit of practice, easily manoeuvre a 1,000 kg moai replica a few hundred metres. The figures’ fat bellies tilted them forward, and a D-shaped base allowed handlers to roll and rock them side to side.

Hunt và Lipo cho rằng việc tạo ra các bức tượng moai là một hoạt động giúp giữ gìn hòa bình giữa các cư dân đảo. Họ cũng tin rằng việc di chuyển tượng moai chỉ đòi hỏi rất ít người mà không cần đến gỗ, bởi vì những bức tượng đã được di chuyển thẳng đứng. Về vấn đề này, Hunt và Lipo nói rằng các bằng chứng khảo cổ đã củng cố cho  các truyền thuyết của người Rapanui. Những thí nghiệm gần đây cho thấy chỉ cần 18 người với ba sợi dây thừng và một chút luyện tập là có thể dễ dàng điều khiển một bản sao của một bức tượng moai nặng 1,000 kg đi được vài trăm mét. Phần bụng nhô ra trên các bức tượng khiến chúng nghiêng về phía trước, và một chân đế hình chữ D cho phép người điều khiển cuộn và day theo các bên để di chuyển chúng.

Moreover, Hunt and Lipo are convinced that the settlers were not wholly responsible for the loss of the island’s trees. Archaeological finds of nuts from the extinct Easter Island palm show tiny grooves, made by the teeth of Polynesian rats. The rats arrived along with the settlers, and in just a few years, Hunt and Lipo calculate, they would have overrun the island. They would have prevented the reseeding of the slow-growing palm trees and thereby doomed Rapa Nui’s forest, even without the settlers’ campaign of deforestation. No doubt the rats ate birds’ eggs too. Hunt and Lipo also see no evidence that Rapanui civilisation collapsed when the palm forest did. They think its population grew rapidly and then remained more or less stable until the arrival of the Europeans, who introduced deadly diseases to which islanders had no immunity. Then in the nineteenth century slave traders decimated the population, which shrivelled to 111 people by 1877.

Hơn nữa, Hunt và Lipo tin rằng những người đến định cư không phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho sự biến mất của cây cối trên đảo. Các phát hiện khảo cổ học tìm thấy trên hạt của giống cọ đã tuyệt chủng trên đảo Phục Sinh có những rãnh nhỏ xíu gây nên bởi răng của loài chuột Polynesia. Những con chuột đã đến đây cùng với những người dân đến định cư, theo tính toán của Hunt và Lipo thì chỉ cần vài năm là chúng đã tràn ngập trên hòn đảo rồi. Chúng đã cản trở tiến trình gieo trồng lại những cây cọ phát triển chậm và theo đó đã phá hủy các cánh rừng trên đảo Phục Sinh mà thậm chí chẳng cần đến những chiến dịch phá rừng của dân đến định cư. Chẳng nghi ngờ gì về việc loài chuột còn ăn cả trứng của chim chóc nữa. Hunt và Lipo cũng không tìm thấy bằng chứng chứng minh nền văn minh của người Rapanui sụp đổ khi rừng cọ biến mất. Họ cho rằng dân số trên đảo đã tăng nhanh và giữ ở mức tương đối ổn định cho đến khi những người châu Âu đổ bộ lên đảo, những người đã đem đến những bệnh dịch chết người mà cư dân đảo không hề có miễn dịch với chúng. Sau đó vào thế kỉ XIX, bọn lái buôn nô lệ đã khiến cho dân số bị sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn 111 người vào năm 1877.

Hunt and Lipo’s vision, therefore, is one of an island populated by peaceful and ingenious moai builders and careful stewards of the land, rather than by reckless destroyers ruining their own environment and society. ‘Rather than a case of abject failure, Rapu Nui is an unlikely story of success’, they claim. Whichever is the case, there are surely some valuable lessons which the world at large can learn from the story of Rapa Nui.

Vì vậy, điều mà Hunt và Lipo nhìn thấy là một hòn đảo được cư ngụ bởi những người chế tác tượng moai khéo léo và ôn hoà, và là những người quản lý đất đai rất cẩn thận, chứ không phải là những kẻ phá hoại vô ý thức đã tàn phá môi trường và xã hội của chính họ. Họ khẳng định rằng ‘Đảo Phục Sinh đúng ra là một câu chuyện về sự thành công hiếm có chứ không phải là một thất bại  đáng chê trách’. Cho dù trường hợp nào là đúng chăng nữa, chắc chắn có những bài học đắt giá mà toàn bộ thế giới có thể học từ câu chuyện của người Rapa Nui.

(Bài dịch có tham khảo của: https://learnvocabinieltsreading.wordpress.com/2017/06/04/dieu-gi-da-pha-huy-nen-van-minh-cua-dao-phuc-sinh/)


Trên đây là đáp án có giải thích chi tiết kèm các bảng keywords được sử dụng trong bài đọc và câu hỏi cùng với phần dịch tiếng Việt của Cambridge 11, Test 2, Passage 2 – What destroyed the civilisation of the Easter Island.

Cambridge IELTS 11: Test 2 – Reading Passage 1 Solution with keyword tables & Translation

Cambridge IELTS 11: Test 2 – Reading Passage 3 Solution with keyword tables & Translation

P/s: Ngoài những bài giảng online cho những người tự học tiếng Anh, Ielts, nếu muốn học kỹ và chất lượng hơn với các lớp học ít người, học phí thấp các bạn có thể tham gia các lớp luyện thi Ielts offline trên đường Nguyễn Trãi – Thanh Xuân – Hà Nội của Ms. Ngân Hoa nhé.

CÁC KHÓA HỌC OFFLINE CỦA Ms. NGÂN HOA

Hướng dẫn các kỹ năng Ielts:

Ielts Writing

Ielts Speaking

Ielts Reading

Ielts Listening

Hướng dẫn chung về Ielts

Ngữ pháp

Luyện thi tốt nghiệp THPT & ĐH



Leave a Reply

Ielts – Ngân Hoa Facebook

Liên hệ trực tiếp

Bạn có thể liên hệ trực tiếp với Facebook cá nhân của Ms. Ngân Hoa

Categories

error: Content is protected !!